6. De inzet voor het gezin in de hedendaagse samenleving (GS, 47-52)

Dierbare broeders en zusters, goedemorgen en welkom!

Het eerste wat ik jullie wil zeggen is: dank u wel! Dank u voor de steun van jullie gebeden. Dank aan God voor zijn generositeit. Laten we allemaal ons vertrouwen in de goedheid en barmhartigheid van God hernieuwen.

De pastorale constitutie De vreugde en de hoop[575] van het Tweede Vaticaans Concilie heeft in het eerste deel de waardigheid van de persoon en zijn roeping in de wereld uiteengezet; in het tweede deel worden, „in het licht van het Evangelie en de menselijke ervaring”, enkele van de meest dringende hedendaagse problemen behandeld. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 46[[[575|46]]] De aandacht richt zich in de eerste plaats op het huwelijk en het gezin, in de overtuiging dat „het welzijn van de persoon en van de menselijke en christelijke samenleving nauw verbonden is met een gelukkige situatie van de echtelijke en gezinsgemeenschap.” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 47[[575|47]]

Daartoe worden niet alleen de waarden en doelstellingen ervan bevestigd, maar wordt ook een vernieuwde opvatting van het huwelijk voorgesteld als „een innige gemeenschap van leven en echtelijke liefde.” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 48[[575|48]] Door de juridische dimensie van het huwelijk als overeenkomst te integreren, wordt de grondslag van deze verbintenis erkend in het ‘huwelijksverbond’, opgevat als ‘de menselijke handeling waarmee de echtgenoten zich wederzijds geven en elkaar ontvangen.’ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 48[[575|48]] De wederzijdse overgave van man en vrouw, waardoor „zij niet langer twee zijn, maar één vlees” (Mt. 19, 6) [b:Mt. 19, 6], motiveert de eis van „volledige trouw” en „onontbindbare eenheid” van de echtgenoten, die levendige uitdrukking vindt in de voortbrenging en opvoeding van de kinderen. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 48[[[575|48]]] Als weerspiegeling van de goddelijke Drie-eenheid wordt de echtelijke en ouderlijke liefde, door middel van het sacrament van het huwelijk, „gesteund en verrijkt door de verlossende kracht van Christus”, opdat de echtgenoten elkaar kunnen liefhebben „zoals Hij zelf de Kerk heeft liefgehad en Zich voor haar heeft overgegeven.” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 48[[575|48]]

Nadat Gaudium et spes[575|+0] de werkelijkheid van het huwelijk heeft belicht in het licht van de liefde van Christus, die de waarheid van de menselijke en goddelijke liefde is, richt het de aandacht op de echtelijke liefde en de vruchtbaarheid van het huwelijk. De echtelijke liefde beperkt zich niet tot de erotische aantrekkingskracht, die zij weliswaar in zich verenigt, maar omvat de gehele wil van de echtgenoten, waardoor de gevoelens van hun hart worden aangewakkerd en die tot uiting komen in gevoelens en gebaren van tederheid. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 49[[[575|49]]] Deze liefde, die het welzijn van de gehele persoon van man en vrouw omvat – die gelijk zijn in waardigheid –, doordringt het gehele leven van de echtgenoten en komt tot uiting in handelingen die uitsluitend eigen zijn aan het huwelijk. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 49[[[575|49]]] Terwijl deze liefde de integrale liefde van persoon tot persoon betekent, bevordert de unieke intimiteit tussen de echtgenoten hun wederzijdse zelfgave en verrijkt zij hun wederzijdse vreugde. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 49[[[575|49]]]

De vruchtbaarheid van de echtelijke liefde komt bovendien tot uiting in het voortbrengen van kinderen, „het voortreffelijkste geschenk van het huwelijk.” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 50[[575|50]] Door het menselijk leven, dat nooit mag worden afgewezen, door te geven en op te voeden, worden de echtgenoten „medewerkenden aan de liefde van God de Schepper en als het ware zijn vertolkers.” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 50[[575|50]] Geroepen tot deze menselijke en christelijke verantwoordelijkheid, zijn zij verplicht zich te laten leiden door een juist oordeel over het welzijn van zichzelf en van hun kinderen, zowel de reeds geboren als de nog ongeborenen. Een dergelijk oordeel, dat de echtgenoten uiteindelijk zelf voor God moeten vellen, vereist dat hun geweten in overeenstemming is met de goddelijke wet, zoals die door het kerkelijk leergezag in het licht van het Evangelie wordt uitgelegd. vgl: 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 50[[[575|50]]]

De waardering van de liefdevolle gemeenschap en de vruchtbaarheid in het huwelijk brengt het Concilie ertoe uit te sluiten dat er „een ware tegenstrijdigheid zou bestaan tussen de goddelijke wetten, die de overdracht van het leven regelen, en die welke de authentieke echtelijke liefde bevorderen” 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 51[[575|51]] en in plaats daarvan te bevestigen dat „wanneer het erom gaat de echtelijke liefde in overeenstemming te brengen met de overdracht (…) van het leven”, men „in een context van ware liefde de totale betekenis van de wederzijdse zelfgave en van de menselijke voortplanting” moet behouden. 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 51[[575|51]] Hieruit volgt zowel dat „het leven, eenmaal verwekt, met de grootste zorg moet worden beschermd“, waarbij „abortus en kindermoord“ moeten worden voorkomen; als dat „de specifieke handelingen van het huwelijksleven, geordend volgens de ware menselijke waardigheid, met grote eerbied moeten worden gerespecteerd.“ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 51[[575|51]]

De leer van Gaudium et spes[575|+0] over de echtelijke en gezinsgemeenschap benadrukt dan ook de sociale functie van het gezin, dat wordt omschreven als „een school van rijkere menselijkheid“ en „het fundament van de samenleving“ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 52[[575|52]], en roept allen die sociale verantwoordelijkheid dragen, met name op politiek en cultureel gebied, op tot de plicht om „doeltreffend mee te werken aan de bevordering van het huwelijk en het gezin.“ 2e Vaticaans Concilie - Constituties - De vreugde en de hoop - Pastorale Constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd (7 december 1965) : 52[[575|52]]

Geliefden, deze inzet is dringender dan ooit. De Kerk is zich hier terdege van bewust, zoals blijkt uit de pastorale zorg van de pausen die elkaar sinds het laatste Concilie zijn opgevolgd, tot aan de dubbele synodale vergadering die paus Franciscus heeft bijeengeroepen en waarover de hoofden van de katholieke oosterse kerken en de voorzitters van de bisschoppenconferenties de afgelopen dagen opnieuw hebben gesproken. Moge de Heilige Familie van Nazareth ons op onze weg verlichten en de gezinnen over de hele wereld beschermen.

Groeten
Ik groet hartelijk alle Franstalige pelgrims, in het bijzonder die uit Frankrijk, Zwitserland, de Republiek Mauritius, Haïti en Kameroen. Mogen uw gezinnen missionair zijn en een bron van vrede en eenheid in de samenleving. Moge God u zegenen!

Ik heet alle Engelstalige pelgrims en bezoekers die vandaag aan de audiëntie deelnemen van harte welkom. Over u allen en uw gezinnen roep ik de vreugde en vrede van onze Heer Jezus Christus af. God zegene u allen!

Ik heet de Duitstalige pelgrims van harte welkom! Ik wens jullie allemaal een aangenaam verblijf in de Eeuwige Stad. God zegene en bescherm jullie!

Ik groet de Spaanstalige pelgrims van harte. Moge de Heilige Familie van Nazareth alle gezinnen over de hele wereld beschermen. Moge God u zegenen. Hartelijk dank.

Ik groet de Portugeestalige pelgrims! Ik vertrouw u allen en uw gezinnen toe aan de Heilige Familie van Nazareth. Moge God u zegenen!

Ik groet de Polen van harte, en in het bijzonder de organisatoren en artiesten van het concert „Psalmen van de Vrede”, georganiseerd ter gelegenheid van de 45e verjaardag van de Vaticaanse Stichting Johannes Paulus II. Moge dit evenement bijdragen aan het streven naar vrede en verzoening. Ik zegen jullie allemaal!

Afgelopen zaterdag zijn op Ibiza, Spanje, don Juan Torres Torres en 19 metgezellen zalig verklaard, priesters van de eilanden Ibiza en Formentera, die uit haat tegen het geloof zijn vermoord tijdens de religieuze vervolging van de vorige eeuw. Hun getuigenis moedigt ons aan om van ons leven een offer van liefde aan God en onze medemensen te maken.

Ik richt mijn hartelijke groet tot de Italiaanstalige pelgrims, evenals tot de jongeren, de zieken en de pasgetrouwden. Ik spoor ieder van jullie aan om het geloof consequent na te leven, zodat jullie in jullie omgeving de bevrijdende boodschap van het Evangelie kunnen uitdragen.

Mijn zegen voor iedereen.