Over de ware vrijheid van geloof en de gave van vrede

Geliefde broeders,

We zijn bijeengekomen rond het altaar van de Heer, vlakbij het graf van de heilige Petrus, om de consistorie te beginnen. We komen vanuit alle delen van de wereld om deze Eucharistie te vieren: samen met ons leven bieden we God daarom de gemeenschappen en volkeren die we in ons hart dragen, evenals onze pastorale projecten en ervaringen, zowel vreugdevol als uitdagend.

Deze verscheidenheid aan gevoelens en gedachten komt nu samen: ze vindt dat stralende middelpunt, dat Christus is. Hijzelf spreekt persoonlijk tot ons en zegt: "Ik ben de ware wijnstok" (Joh. 15, 1)[b:Joh. 15, 1]. Door Jezus stromen genade en waarheid in ons leven (Joh. 1, 17)[[b:Joh. 1, 17]], waardoor we innerlijk vernieuwd worden: deze goddelijke gaven vormen ook het voedende sap van het Consistorie dat we vandaag inwijden. Het Evangelie zelf schept de voorwaarden voor de vruchtbaarheid ervan: "Blijf in Mij, en Ik in u" (Joh. 15, 4)[b:Joh. 15, 4]. Enerzijds waarschuwt de Meester ons dat "zonder Mij kunt u niets doen" (vs. 5), anderzijds wil Hij dat zijn discipelen "veel vrucht" dragen (vs. 8)[b:Joh. 15, 8]. Ja, veel: de genade van God brengt geen groeistagnatie teweeg bij hen die haar ontvangen, maar juist een bloeiende ontwikkeling. Het eeuwige Woord werd immers mens, opdat allen "leven zouden hebben, en wel in overvloed" (Joh. 10, 10)[b:Joh. 10, 10]. Dit leven, dat in het geloof begint, wordt zelfs versterkt door de beproeving van het snoeien, omdat het wordt gekoesterd door de zorg van de Vader.

Terwijl we God vragen ons kracht en wijsheid te schenken, is het veelbetekenend dat ons consistorie plaatsvindt op de vooravond van het hoogfeest van de heilige apostelen Petrus en Paulus. Laten we samen stilstaan bij deze herinnering, die de pijlers van de katholieke en Romeinse Kerk in herinnering roept: de twee missionaire martelaren wier prediking zo'n integraal onderdeel van hun leven werd dat zij deel ging uitmaken van de Heilige Schrift.

Luisterend naar de woorden van de heilige Paulus aan de Korintiërs, kunnen we vandaag de dag de gelukkige overeenstemming met die van het Evangelie opmerken. De verschillende charismata, bedieningen en kerkelijke activiteiten zijn als de takken van één wijnstok, dat wil zeggen van één Heer (1 Kor. 12, 4-6)[[b:1 Kor. 12, 4-6]] die de Heilige Geest in zijn Kerk schenkt. Deze organische eenheid komt overeen met het criterium dat al deze kerkelijke diensten goed en aangenaam maakt: het criterium van het algemeen welzijn. (1 Kor. 12, 7)[[b:1 Kor. 12, 7]]

Geliefde vrienden, vanuit het Woord van God dat we gehoord hebben, wil ik graag enkele richtlijnen geven voor ons onderscheidingsvermogen in deze tijd.

Ten eerste moedigt het voorbeeld van de heiligen Petrus en Paulus ons aan om ware vrijheid in het geloof te delen. Onze relatie met de Heer Jezus bevrijdt ons immers van zonde en vrees: terwijl Hij ons roept Hem te volgen, zendt Hij ons Zelf de wereld in als opvolgers van de apostelen. Het verkondigen van het Evangelie, het vieren van de sacramenten en het toewijden van onszelf aan de kudde van de Heer wordt volbracht en draagt vrucht in de mate waarin wij in Hem, de Goede Herder, geloven. Geloof is die deugd, die nooit als vanzelfsprekend mag worden beschouwd, die de Kerk leven geeft, omdat het overeenkomt met de genade die de takken van de ene wijnstok voedt. De levende Kerk is de Kerk die gelooft, door de gave van de Heilige Geest die in onze harten is uitgestort: deze Kerk draagt veel vrucht. Daarom, zoals de goddelijke genade voorafgaat aan de menselijke vrijheid, zo gaat het geloof van de Kerk vooraf aan het onze en vraagt het om er vurig van te getuigen. Deze missie heeft Christus als begin en einde: in de woorden van de psalmist: "Verkondig zijn verlossing dag na dag. Verkondig zijn heerlijkheid onder de volken" (Ps. 96, 2-3)[b:Ps. 96, 2-3].

Ten tweede vragen we om de gave van vrede in eenheid. Hoewel we alle volken uitnodigen tot geloof, waarin we werkelijk vrij zijn, verwonden internationale spanningen en conflicten de mensheid ernstig. Er is echter geen gebrek aan initiatieven en ervaringen, sterker nog, ze nemen toe in de Kerk en over de hele wereld, die oproepen tot respect voor de menselijke waardigheid, rechtvaardigheid, de wet en simpelweg voor de menselijkheid. Dit geeft hoop, omdat het getuigt van de schoonheid van Gods werk, die ons naar zijn beeld en gelijkenis schiep, als een teken van zijn heerlijkheid in de wereld. Wanneer dit teken wordt verwond, worden we allemaal verwond. Wanneer het wordt aangetast, lijden we allemaal. Wanneer het wordt vernietigd, voelen we ons allemaal verscheurd. Daarom is oorlog nooit de mens waardig en wordt hij nooit door God gezegend, omdat de Schepper ons de intelligentie en de wil heeft gegeven om conflicten op te lossen als mensen en niet als beesten, wellicht uitgerust met hypertechnologische wapens. De eenheid van de mensheid gaat vooraf aan individuele volkeren en staten. Dit is niet alleen een biologisch feit: het is een ethisch principe. Vrede is een plicht van rechtvaardigheid, omdat we één menselijke familie zijn, een magnifieke humanitas die in Christus haar Hoofd en Verlosser vindt.

Reflecterend op de encycliek die op 15 mei jl. werd afgekondigd[9800], moeten we daarom het pad blijven volgen dat de heilige Paulus VI heeft uitgestippeld: toen hij "de uitdrukking 'beschaving van de liefde' introduceerde, werd de wereld gekenmerkt door de Koude Oorlog, de wapenwedloop en ernstige economische onevenwichtigheden. In die context wees de Kerk een alternatieve weg voor de ideologische tegenstelling tussen systemen, door een sociale orde voor te stellen waarin rechtvaardigheid en naastenliefde met elkaar verweven zijn" Magnifica Humanitas, 186[[9800|186]]. vgl. de heilige Paulus VI,...vgl. de heilige Paulus VI, Regina Caeli, 17 mei 1970 Zo wordt het christelijk getuigenis in feite de profetie van een nieuwe wereld, evangelisatie en dienstbaarheid, een cultureel en sociaal project dat de menselijke ontwikkeling integraal bevordert. Terwijl zij het Evangelie verkondigt, te midden van vreugde en vervolging, is de Kerk nooit partijdig: zij is er voor allen, en tot ieder richt zij hetzelfde woord van bekering en verlossing.

Ten derde, laten we vandaag en altijd genieten van harmonie in gehoorzaamheid, dat wil zeggen, in het luisteren dat de gave van het Woord, dat voor ons vlees geworden is, erkent. Door deze oefening leidt de Heilige Geest ons, wijst Hij zelf op pastorale problemen en kansen, zuivert Hij intenties en corrigeert Hij wat afwijkt van het gemeenschappelijke pad. De uitvoering van de Synode, waaraan wij ons hebben verbonden, nodigt iedereen uit om Ga verder in de eenheid van het geloof, in de bevordering van de vrede, in gehoorzaamheid aan het levende Woord, dat Jezus is. In dit licht vereisen de enorme en snelle culturele veranderingen dat we er voortdurend naar streven de eeuwige waarheden uit te drukken in een taal die ons in staat stelt hun blijvende nieuwheid te herkennen. Evangelii Gaudium, 41[[4984|41]] Het ene Woord, mens geworden, drukt zich uit in alle talen: de gestorven en verrezen Christus is de ware wijnstok, die vrucht draagt in alle culturen die christenen van binnenuit transformeren. Terwijl de ideologieën van de wereld verwelken, laat de Heilige Geest broederlijk begrip, naastenliefde en zendingsdrang bloeien in de Kerk.

Door samen te werken, belichaamt onze collegialiteit de synodaliteit waaraan alle gedoopten deelnemen, in de eenheid van het Volk van God. Synodaliteit en collegialiteit zijn in feite vormen van christelijke broederschap, die ons bindt als gedoopten en als bisschoppen. Daarom zult u, wanneer u mij helpt bij de uitoefening van het Petrusambt, in mij iemand vinden die vraagt, niet die bevelen geeft. Het gezag van het primaat behoort immers toe aan degene die luistert en daarom alleen leidt, aan degene die leert en daarom alleen onderwijst, altijd in navolging van de ene Meester. Moge de voorspraak van de heilige apostelen Petrus en Paulus ons begeleiden op deze boeiende reis.