Wees getuige van de vreugde van het evangelie in eenheid en verscheidenheid

Dierbare broeders en zusters, goedemiddag!

Ik kan me voorstellen dat een doelpunt scoren in dit stadion voor een voetballer een onvergetelijke gebeurtenis is. Maar, Don José, vandaag heeft de Kerk van Madrid een werkelijk gedenkwaardig doelpunt gescoord!

Dank u wel.

Deze avond is een groots loflied op het geloof, en ik ben blij mijn stem met de uwe te mogen verenigen om God te prijzen en de banden te versterken van zo'n prachtige kerkelijke familie, een familie die de kunst van de polyfonie leert – dat wil zeggen, eenheid in verscheidenheid. Ik dank uw aartsbisschop, Don José, voor het introduceren van de parabel van het lied, die laat zien dat cijfers, gegevens en feiten niet genoeg zijn om een gemeenschap te creëren: onze harten moeten zingen, dat wil zeggen, gebeurtenissen en situaties interpreteren en samen met anderen de betekenis ervan vieren. Voor de Kerk gebeurt dit op een unieke manier in de liturgie, het grote gedenkteken van de geschiedenis dat ons heeft gered.

Zingen is een noodzaak die ons leven doordringt en onze cultuur uitdaagt, haar aanspoort om open te blijven en zich voortdurend te ontwikkelen. U bent de diocesane Kerk te midden van een volk dat van muziek, dans en samenzijn houdt, maar dat ook conflicten, berusting en soms wanhoop kent – situaties waarin het Evangelie een weg naar hoop kan openen. U getuigt van het Evangelie in de hoofdstad van een groot Europees land, de thuisbasis van instellingen en organisaties waar belangrijke beslissingen worden genomen voor het heden en de toekomst, maar ook een bestemming voor miljoenen bezoekers en broeders en zusters die op zoek zijn naar nieuwe kansen. Uw vreugde zal aanstekelijk zijn als zij, in plaats van een vluchtige emotie, een stabiele manier van zijn wordt, een diep gevoel dat individuen, groepen en de diocesane gemeenschap vernieuwt. Het is geen toeval dat de apostelen in hun geschriften de kerken vaak uitnodigen tot vreugde en het bijna als een gebod aanbevelen. Dit is Evangelii Gaudium[4984], een collectieve reactie op het werk van God in Jezus Christus: zijn leven, dood en opstanding hebben de kijk op de geschiedenis voorgoed veranderd voor hen die hem hebben ontmoet en gevolgd, zij het op verschillende manieren en langs verschillende paden. Ook vandaag de dag dwingt de liefde van Christus ons (2 Kor. 5, 14)[[b:2 Kor. 5, 14]] – het werkwoord dat Paulus gebruikt, betekent ook 'vangt ons', 'houdt ons verenigd', 'bezit ons' – en roept ons zo op tot de verantwoordelijkheid van handelen.

Ja, geliefde broeders en zusters, zoals sommigen van u vanmiddag hebben getuigd, verandert de doop werkelijk levens. Onze gevoeligheden, achtergronden en prioriteiten vinden we in Christus, en uit zijn leven ontvangen we het levenssap, zoals de takken van de wijnstok. Concreet betekent dit dat veel van wat al in ons aanwezig was, wordt getransformeerd, omdat het gericht is op dienstbaarheid, ophoudt een privé-gave te zijn en het algemeen belang dient. We hoeven niet bang te zijn dat dit nooit tot uniformiteit zal leiden. In dit opzicht getuigt het Nieuwe Testament, in de verscheidenheid van zijn stemmen, van gemeenschap in verscheidenheid, dat wil zeggen van het begrip dat verloren ging in Babel, waar iedereen, volgens het Bijbelse verhaal, gedwongen werd tot een totalitair en louter menselijk project en uiteindelijk zijn naaste niet meer begreep.

In de encycliek Magnifica Humanitas[9800] heb ik, als alternatief voor homogenisering en verwarring, de figuur van Nehemia voorgesteld, die de hele gemeenschap betrok bij de herbouw van de muren van Jeruzalem. "Heropbouw betekent vandaag de dag erkennen dat juist uit de veelheid aan stemmen en visies - die ons weliswaar soms herinneren aan de verwarring die de verscheidenheid aan gesproken talen veroorzaakt - een stralende mogelijkheid naar voren komt. Dit is inderdaad de mogelijkheid om samen te bouwen, diversiteit om te zetten in een hulpbron en van luisteren en dialoog de gemeenschappelijke basis te maken waarop gerechtigheid en broederschap kunnen worden gecultiveerd . Binnen deze gezamenlijke taak ontdekken christenen hun unieke rol om het handelen naar God te leiden, zodat pluralisme in zijn licht niet vervaagt tot wanorde, maar door de praktijk van synodaliteit juist de ruimte wordt waarin de mensheid haar solide fundamenten en haar uiteindelijke doel herontdekt." Magnifica Humanitas, 10[[9800|10]]

Er bestaat dus een bijzondere relatie tussen de Kerk en de stad, die in de verschuiving van tijdperk die we meemaken nog belangrijker wordt: een relatie die zich vanzelfsprekend manifesteert tussen echte mensen, in werk en interpersoonlijke relaties, maar ook in de verschillende buurtgemeenschappen, verenigingen en organisaties. Het specifieke karakter van de christelijke missie binnen grote stedelijke centra, waar 'een nieuwe cultuur ontwaakt en zich ontwikkelt' Evangelii Gaudium, 73[[4984|73]], wordt steeds duidelijker. De duidelijkheid over dit punt is gedurende het synodale traject aanzienlijk gegroeid, waardoor we elkaar beter hebben leren kennen en beter naar elkaar hebben kunnen luisteren binnen de contexten waarin de diocesane gemeenschap leeft en vorm krijgt. De belangrijkste vraag is: bereiken wij, wat wij als christenen zijn en doen, "de plek waar nieuwe verhalen en paradigma's worden gevormd", dat wil zeggen "de diepste kern van de ziel van steden"? Evangelii Gaudium, 74[[4984|74]] Het is waar dat het moeilijk kan zijn om hier een antwoord op te geven, maar het is mogelijk als we samen naar de waarheid zoeken.

Daarom is het zo belangrijk om niet verspreid te raken of ons af te zonderen, ieder binnen de groep of omgeving waar we ons al veilig voelen, tussen mensen die altijd hetzelfde liedje zingen. Om het hart van de stad te bereiken, moeten we ons bewust worden van het feit dat de waarheid symfonisch is en ons altijd overstijgt, en het verlangen koesteren om de Verrezen Christus te vinden, die ons altijd voorgaat, ons vooruit is en misschien al aanwezig is waar we Hem nog niet hebben gezocht. Daarom is Hem zoeken en volgen de voorwaarde om Hem te verkondigen: anders is er geen evangelisatie, en dat begrijpen we vandaag de dag beter dan vroeger. In grote steden, meer nog dan elders, lijkt het soms alsof we geen kaarten meer hebben om veilig te navigeren. Dan moeten we de geestelijke kunst van hartelijkheid opnieuw leren, want zonder die hartelijkheid dreigt zelfs de verkondiging van het Evangelie een onpersoonlijke herhaling te worden en, door haar effectiviteit te verliezen, ruimte te laten voor frustratie en wantrouwen.

Geliefde broeders en zusters, Madrid is een grote stad waar verschillende tradities en 'zielen' naast elkaar bestaan. God kent de harten van al haar inwoners persoonlijk. Hij kent hen zoals alleen Hij hen kent en kan kennen, namelijk in liefde en daarom in vrijheid. Hij is oneindige barmhartigheid en wil dat iedereen gered wordt. Hij verlangt ernaar tot het punt dat Hij vlees werd en alle zonde, kwaad en negativiteit van de wereld op Zich nam. Hier is Jezus Christus! Hier is het Goede Nieuws, de genade die wij hebben ontvangen en die wij geroepen zijn om met iedereen te delen! Omdat iedereen, zonder uitzondering, gemaakt is voor het leven, en wel voor een leven in volle overvloed. De aanwezigheid van de Kerk in een grote stad is een gelijkenis van dit mysterie van de verlossing. Het boek Jona komt in me op, een juweel uit de Bijbel dat ik u van harte aanbeveel te lezen of te herlezen, zowel persoonlijk als in gemeenschap. Het is geen toeval dat de apostelen juist in steden de ontluikende Kerk stichtten, waar ze niet alleen afwijzing, maar ook verwelkoming ondervonden, juist daar waar mensen het meest natuurlijk omgaan met diversiteit en verandering.

Laat niets u verontrusten, laat niets u bang maken! Samen, als diocesane Kerk, kunt u het Evangelie verkondigen, dat de beste krachten ontketent van een mensheid die overspoeld wordt met beelden en woorden, maar die hongerig is naar gerechtigheid en dorstig naar waarheid. Heb vertrouwen in het steeds duidelijker wordende feit dat het mogelijk is om terug te keren naar het geloof of het voor het eerst te leren kennen als volwassene. Bereid u voor om nieuwe beginpunten niet als uitzondering, maar als de regel van de missie te omarmen. Investeren in parochie- en diocesane raden heeft niets minder dan dit doel: de gevoeligheid van ieder individu vergroten door dieper te luisteren naar wat de Geest tot de Kerk zegt. Het zou zonde zijn om ze te reduceren tot louter bureaucratische formaliteiten. Het zijn ruimtes voor wederzijds luisteren en het oefenen van onderscheidingsvermogen, zonder welke niet alleen ieder zijn eigen weg gaat, maar we ook het risico lopen niet te begrijpen waar de Heer ons wil hebben, wat Hij van ons verwacht en tot welke bekering Hij ons roept. Wanneer we deze ruimtes koesteren, wordt de eredienst leven en ontstaan er banden van broederschap en projecten van solidariteit tussen mensen.

Ik nodig priesters uit om de praktijk van gemeenschappelijk onderscheidingsvermogen te erkennen als een van de grootste kansen die synodaliteit hun bediening biedt. Geliefde broeders en zusters, zonder het essentiële uit het oog te verliezen, zal het regelmatig stilstaan met uw mensen om het leven in de buurt, culturele veranderingen, sociale spanningen en kerkelijke gebruiken te interpreteren in het licht van het Evangelie, uw bediening verrijken en troosten. Het zal ook ieder individu en elke gemeenschap helpen om zich te bevrijden van isolement en de vreugde van de Heilige Geest te ervaren. Want als we het kerkelijk leven reduceren tot een routine waarin iedereen opgesloten blijft in zijn gewoonten en rollen, dan ontbreekt het ons aan de Geest. De Geest wekt roepingen op en verenigt ze, soms met onrust, discussie en een zoektocht naar een nieuw evenwicht tot gevolg. Laat u hierdoor niet afschrikken; omarm het.

De anekdotes die we vanavond hebben gehoord, laten ons zien, of beter gezegd, ze zingen voor ons, hoeveel leven er in deze kerk is. Iemand gaf de volgende getuigenis: "Ik kan zonder aarzeling zeggen dat ik de kerk, Gods familie, waar we allemaal een plek hebben, diep liefheb." Een ander zei: "Ik voelde grote vreugde en verantwoordelijkheid toen ik een actiever lid van de gemeenschap werd en mijn gaven deelde met de rest van de kerk." En weer anderen vertelden: "Voor ons is het dienen in deze programma's niet alleen een manier om te helpen, maar ook een manier om alle liefde en steun die we hebben ontvangen terug te geven." Hier is de kerk, dierbare broeders en zusters! Hier is de muziek van het evangelie, met zijn aanstekelijke ritme. Wanneer het het hart raakt, geeft het je het gevoel dat je met open armen wordt ontvangen, zoals de zuster die vanuit Peru naar Madrid kwam. Velen, zoals zij en haar familie, zijn aanvankelijk bang om toenadering te zoeken, omdat ze gehoord hebben van vooroordelen en teleurstellingen. De vriendelijkheid van zelfs enkelen kan de angst van velen overwinnen. Wees voor iedereen als een open Bijbel: moge het Woord van God zichtbaar zijn in jullie gezichten en in jullie levens. Liefde is inderdaad de taal die iedereen zich thuis laat voelen. Heel hartelijk bedankt.

Laten we samen bidden met de woorden die Jezus ons heeft geleerd.

Onze Vader ...

Zegen