Het mysterie van Christus, dat verwijst naar een plan voor de menselijke geschiedenis

Dierbare broeders en zusters!

De liturgie van de eerste vespers van de Moeder van God is van een bijzondere rijkdom, die zowel voortkomt uit het duizelingwekkende mysterie dat zij viert, als uit het feit dat zij precies aan het einde van het kalenderjaar plaatsvindt. De antifonen van de psalmen en het Magnificat benadrukken de paradoxale gebeurtenis van een God die uit een maagd wordt geboren, of, omgekeerd gezegd, de goddelijke moederschap van Maria. Tegelijkertijd overspant deze plechtigheid, die de acht dagen van Kerstmis afsluit, de overgang van het ene jaar naar het andere en spreekt zij de zegen uit van Hem "die was, die is en die komt" (Openb. 1, 8)[b:Openb. 1, 8]. Bovendien vieren we het vandaag aan het einde van het Jubileumjaar[d:550], in het hart van Rome, bij het graf van Petrus, en dan zal het Te Deum[663|610] dat straks in deze basiliek zal klinken, zich als het ware uitbreiden om stem te geven aan alle harten en gezichten die onder deze gewelven en in de straten van deze stad zijn geweest.

We hebben in de Bijbellezing een van de verbazingwekkende samenvattingen van de apostel Paulus gehoord: "Toen de volheid van de tijd gekomen was, zond God zijn Zoon, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, om hen die onder de wet waren te verlossen, opdat wij het recht van kinderen zouden verkrijgen" (Gal 4, 4-5)[b:Gal 4, 4-5]. Deze manier om het mysterie van Christus voor te stellen doet denken aan een plan, een groot plan voor de menselijke geschiedenis. Een mysterieus plan, maar met een duidelijk centrum, als een hoge berg die door de zon wordt verlicht te midden van een dicht bos: dit centrum is de "volheid van de tijd".

En juist dit woord – 'plan' – weerklinkt in het loflied van de brief aan de Efeziërs: "Het geheim raadsbesluit, de beslissing die Hij in Christus had genomen ter verwezenlijking van de volheid der tijden: het heelal in Christus onder één hoofd te brengen, alle wezens in de hemelen en alle wezens op aarde, in Hem' (Ef. 1, 9-10)[b:Ef. 1, 9-10].

Zusters, broeders, in deze tijd voelen we de behoefte aan een wijs, welwillend en barmhartig plan. Moge het een vrij en bevrijdend, vreedzaam en trouw plan zijn, zoals datgene wat de Maagd Maria in haar lofzang verkondigde: "Barmhartig is Hij van geslacht tot geslacht voor hen die Hem vrezen." (Lc. 1, 50)[b:Lc. 1, 50].

Andere plannen echter, vandaag net als gisteren, omhullen de wereld. Het zijn eerder strategieën die gericht zijn op het veroveren van markten, gebieden, invloedssferen. Gewapende strategieën, verhuld door hypocriete discoursen, ideologische verklaringen, valse religieuze motieven.

Maar de Heilige Moeder van God, de kleinste en de hoogste onder de schepselen, ziet de dingen met de blik van God: zij ziet dat de Allerhoogste met de kracht van zijn arm de plannen van de hoogmoedigen verstrooit, de machtigen van hun tronen stoot en de nederigen verheft, de handen van de hongerigen met goederen vult en die van de rijken leegmaakt. (Lc. 1, 51-53)[[b:Lc. 1, 51-53]]

De Moeder van Jezus is de vrouw met wie God, in de volheid van de tijd, het Woord heeft geschreven dat het mysterie openbaart. Hij heeft het haar niet opgelegd: hij heeft het eerst aan haar hart voorgelegd en, nadat hij haar 'ja' had ontvangen, heeft hij het met onuitsprekelijke liefde in haar vlees geschreven. Zo is de hoop van God verweven met de hoop van Maria, afstammelinge van Abraham naar het vlees en vooral naar het geloof.

God houdt ervan om te hopen met het hart van de kleinen, en Hij doet dat door hen te betrekken bij zijn heilsplan. Hoe mooier het plan, hoe groter de hoop. En inderdaad gaat de wereld zo verder, gedreven door de hoop van zoveel eenvoudige mensen, onbekend maar niet voor God, die ondanks alles geloven in een betere toekomst, omdat ze weten dat de toekomst in handen is van Hem die hun de grootste hoop biedt.

Een van deze mensen was Simon, een visser uit Galilea, die Jezus Petrus noemde. God de Vader schonk hem een zo oprecht en genereus geloof dat de Heer daarop zijn gemeenschap kon bouwen. (Mt. 16, 18)[[b:Mt. 16, 18]] En wij zijn hier vandaag nog steeds om te bidden bij zijn graf, waar pelgrims uit alle delen van de wereld komen om hun geloof in Jezus Christus, de Zoon van God, te vernieuwen. Dit gebeurde op een bijzondere manier tijdens het Heilig Jaar[d:550] dat nu ten einde loopt.

Het jubileum is een groot teken van een nieuwe wereld, vernieuwd en verzoend volgens Gods plan. En in dit plan heeft de Voorzienigheid een bijzondere plaats gereserveerd voor deze stad Rome. Niet vanwege haar glorie, niet vanwege haar macht, maar omdat Petrus en Paulus en vele andere martelaren hier hun bloed hebben vergoten voor Christus. Daarom is Rome de stad van het jubileum.

Wat kunnen we Rome toewensen? Dat ze haar kleinen waardig is. De kinderen, de eenzame en kwetsbare ouderen, de gezinnen die het moeilijk hebben om rond te komen, de mannen en vrouwen die van ver zijn gekomen in de hoop op een waardig leven.

Dierbare vrienden, laten we God vandaag danken voor het geschenk van het Jubileumjaar[d:550], dat een groot teken was van zijn plan van hoop voor de mens en de wereld. En laten we iedereen danken die in de maanden en dagen van 2025 heeft gewerkt in dienst van de pelgrims en om Rome gastvrijer te maken. Dat was een jaar geleden de wens van de geliefde paus Franciscus. Ik zou willen dat dit nog steeds zo was, en ik zou zelfs nog meer zeggen na deze tijd van genade. Moge deze stad, bezield door christelijke hoop, ten dienste staan van Gods plan van liefde voor de menselijke familie. Moge de voorspraak van de Heilige Moeder van God, Salus Populi Romani, ons dit schenken.