Epistula synodalis ad Aegyptios

De bisschoppen, die in Nicea zijn samengekomen en de grote en heilige synode hebben samengesteld, groeten in de Heer de door Gods genade heilige en grote kerk van de Alexandrijnen en de geliefde broeders in Egypte, Lybië en Pentapolis.

Aangezien toen Gods genade en de meest door God beminde keizer Constantijn ons hadden samengebracht uit verschillende eparchieën en steden, de grote en heilige synode werd samengesteld, scheen het in ieder geval noodzakelijk vanuit de heilige synode een brief aan jullie mee te geven, opdat jullie kunnen weten, wat er werd besproken en onderzocht, en wat er is besloten en bekrachtigd.

Eerst van alles werden de zaken omtrent de goddeloosheid en wetteloosheid van Arius en zijn volgelingen in aanwezigheid van de meest door God beminde keizer Constantijn onderzocht. En unaniem is besloten een anathema uit te spreken over zijn goddeloze opvatting en zijn godslasterlijke woorden en uitspraken, welke hij gebruikte als godslastering tegen de Zoon van God, zeggend “dat Hij uit niet-bestaande zaken is voortgekomen” en “dat Hij niet bestond voordat Hij geboren werd” en “dat er een tijd was toen Hij niet bestond”, terwijl hij ook zegt dat de Zoon van God uit eigen kracht bekwaam is tot goed en slecht, en Hem een schepsel en een maaksel noemt. Over dit alles heeft de heilige synode een anathema uitgesproken, terwijl ze het ook niet duldt om slechts naar zijn goddeloze mening, zijn waanzin en zijn godslasterlijke woorden te luisteren.

En de gebeurtenissen met betrekking tot hem, wat voor een einde hij heeft gekregen, hebben jullie ongetwijfeld gehoord of zullen jullie horen, opdat wij niet schijnen een man te vertrappen, die vanwege zijn eigen zonde een passende straf heeft ontvangen. Zo groot was de kracht van zijn goddeloosheid, dat ook Theonas van Marmarica en Secundus van Ptolemaïs ervan profiteerden, en ook die hetzelfde lot ondergingen.

Maar sinds de genade Gods Egypte heeft bevrijd van die slechte naam en godslastering en van de personen die het waagden een schisma en een ketterij te bewerkstelligen van een volk dat voorheen in vrede had geleefd, bleef er nog over de zaak betreffende de onbezonnenheid van Melitius en de door hem gewijden; en ook wat de synode over dat deel heeft besloten maken we jullie bekend, geliefde broeders. Er is besloten dat Meletius, omdat de synode werd bewogen tot een mildere stellingname – want volgens de strikte redenering was hij geen vergevingsgezindheid waardig – in zijn eigen stad blijft en geen enkele bevoegdheid heeft om te benoemen en te wijden, noch om met die bedoeling te verschijnen op het platteland of in een andere stad, maar dat hij slechts de naam van zijn ambt behoudt.

Verder (is besloten) dat degenen die door hem waren aangesteld, bekrachtigd door een meer mystieke wijding, aan de gemeenschap mogen deelnemen op die voorwaarden, dat zij hun rang behouden en in de liturgie voorgaan, maar dat zij in alle opzichten op de tweede plaats staan ten opzichte van allen die benoemd zijn in ieder bisdom en kerk onder onze meest geëerde broeder en medebroeder van ons Alexander, zodat zij geen enkele bevoegdheid hebben om personen die zij verkiezen te benoemen of namen aan te dragen of geheel en al iets te doen zonder instemming van de bisschop van de katholieke Kerk, namelijk van degenen die staan onder Alexander. Maar degenen die door Gods genade en onze gebeden in geen enkel schisma zijn aangetroffen, maar zich onbevlekt in de katholieke en apostolische Kerk bevinden, hebben de bevoegdheid te benoemen en namen te noemen van personen die de clerus waardig zijn en in het algemeen alles te doen in overeenstemming met de wet en de kerkelijke regels.

Als het gebeurt dat iemand van de personen in de kerk ontslaapt, klimmen in dat geval degenen die zopas zijn opgenomen op tot de rang van de gestorvene, alleen als ze dat waardig blijken en het volk het wil, als ook de bisschop van Alexandrië ermee instemt en het bekrachtigt. Dit is toegestaan aan al de anderen, maar met betrekking tot de persoon Melitius is niet meer hetzelfde besloten vanwege zijn eerdere bandeloosheid en het lichtvaardige en onbezonnen karakter van zijn opvattingen, opdat geen bevoegdheid of macht aan die man gegeven wordt, die in staat is weer dezelfde bandeloosheid ten toon te spreiden.

Dit zijn de speciale en onderscheiden besluiten voor Egypte en de zeer heilige kerk van Alexandrië. Als er andere zaken tot canon of besluit zijn gekomen in aanwezigheid van de heer, de zeer geëerde medebroeder en onze broeder Alexander, zal hij die zelf als hij terug is nauwkeuriger openbaren voor jullie, omdat hijzelf én heer én deelgenoot is geweest van de gebeurtenissen.

We brengen jullie het goede bericht over de overeenkomst omtrent het heilige Pasen, dat ook dit deel door jullie gebeden succesvol is afgerond, zodat al de broeders in het oosten, die het eerder samen met de Joden vierden, van nu af het eenstemmig met de Romeinen en met jullie en met ons allen, die van oudsher Pasen al samen met jullie in acht namen, vieren. Ontvangt dan, verheugd over de successen en over de gemeenschappelijke vrede en overeenstemming en over het vernietigen van elke ketterij, met grotere eer en meer liefde onze medebroeder, jullie bisschop Alexander, die ons blij maakte met zijn aanwezigheid en op die leeftijd een zo grote inspanning op zich heeft genomen opdat er ook bij jullie vrede zou komen. Bidt voor ons allen opdat de besluiten die ons goed zijn toegeschenen onwrikbaar blijven door toedoen van de almachtige God en door onze Heer Jezus Christus in de Heilige Geest, wie de eer zij in de eeuwen der eeuwen. Amen.