De filmkunst is een hulpmiddel dat in staat is die tekens te lezen die aan een vluchtige waarnemer ontsnappen

Eminentie,
Dames en heren,

Ik ben verheugd u te kunnen ontmoeten, die deelneemt aan het Internationale Congres over "Cinema, een vehikel voor spiritualiteit en cultuur." Ik spreek mijn waardering uit voor de Pauselijke Raad voor Cultuur en de Pauselijke Raad voor Sociale Communicatie, die, in samenwerking met het Rivista del Cinematografo van het Ente dello Spettacolo, deze conferentie organiseerden.
Terwijl ik u hartelijk welkom heet, wil ik ook mijn groeten richten tot degenen die met u samenwerken in de wereld van cultuur, communicatie en film, samen met de wens voor steeds vruchtbaarder werk.

De film heeft onlangs zijn eerste eeuw van bestaan bereikt en blijft de belangstelling trekken van het publiek, dat het beschouwt als een gelegenheid voor amusement. Film heeft echter ook het vermogen om persoonlijke groei te bevorderen, als ze de mens naar esthetische en geestelijke verheffing leidt. Om deze reden is de Kerk van plan haar bijdrage te leveren aan de reflectie op de spirituele en culturele waarden die cinema kan overbrengen, in de context van dit eerste "Tertio Millennio" Festival.
Sinds hun ontstaan heeft de Kerk het belang onderkend van de middelen voor sociale communicatie, als nuttige instrumenten om de menselijke en religieuze waarden bekend te maken en te waarderen die de rijping van de persoon ondersteunen, en degenen die in deze delicate sector werken tot een hoog gevoel op te roepen van verantwoordelijkheid. Film vult deze media aan en maakt gebruik van een eigen taal waarmee het mensen uit verschillende culturen kan bereiken.
In de eerste honderd jaar van haar bestaan liep de filmkunst naast andere kunsten die eraan waren voorafgegaan, door ze op een nieuwe en originele manier te verenigen en zo meesterwerken te produceren die nu een integraal onderdeel zijn geworden van het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Dit is een vooruitgang die zowel op technisch, artistiek als op menselijk niveau heeft plaatsgevonden. In de eerste eeuw van het bestaan van de cinema deden zich belangrijke ontwikkelingen voor, die haar grote expressiemogelijkheden boden, ook al was de technologie in sommige gevallen meer gericht op speciale effecten dan op de inhoud.

De ware vooruitgang van deze moderne vorm van communicatie wordt afgemeten aan het vermogen om inhoud over te brengen en levensmodellen voor te stellen. Degenen die filmkunst benaderen, in de verschillende vormen waarin deze zich voordoet, nemen de kracht waar die daaruit voortkomt, omdat deze in staat is reflecties en gedragingen van hele generaties richting te geven. Het is daarom belangrijk dat zij positieve waarden weet te presenteren en de waardigheid van de menselijke persoon respecteert.
Naast films met een duidelijker entertainment-karakter is er een filmisch genre dat gevoeliger is voor existentiële kwesties. Het succes ervan is misschien minder doorslaand, maar het weerspiegelt het werk van grote meesters die door hun werk hebben bijgedragen aan het verrijken van het culturele en artistieke erfgoed van de mensheid. Geconfronteerd met deze films wordt de kijker begeleid om na te denken over aspecten van een soms onbekende realiteit, en zijn ziel bevraagt zichzelf, reflecteert zichzelf in de beelden, confronteert verschillende perspectieven en kan niet ongevoelig blijven voor de boodschap die door het filmische werk wordt overgebracht.
De film is in staat momenten van bijzondere intensiteit te creëren, een levensmoment in beelden vast te leggen en daarop in te gaan met een taal die aanleiding kan geven tot de uitdrukking van authentieke poëzie. Deze nieuwe vorm van kunst kan dus veel waarde toevoegen aan de onuitputtelijke zoektocht die de mens onderneemt, waardoor zijn kennis van zowel de wereld om hem heen als van zijn innerlijke universum wordt verbreed. We moeten uiteraard het publiek, vooral het jongere, helpen het vermogen te ontwikkelen om de voorgestelde boodschappen kritisch te lezen, zodat de filmkunst de algehele en harmonieuze groei van mensen ten goede komt.

Filmkunst heeft onderwerpen die door het geloof zijn geïnspireerd, aangepakt en behandelt deze nog steeds. In deze context zijn de Schrift, de levens van Jezus, Onze Lieve Vrouw en de Heiligen, evenals de problemen van de Kerk, onuitputtelijke bronnen voor degenen die op zoek zijn naar de spirituele en religieuze betekenis van het bestaan.
Het is zo succesvol dat de filmkunst vaak een sublieme boodschap heeft kunnen overbrengen, waardoor respect is ontstaan voor die waarden die de menselijke ziel verrijken en zonder welke het erg moeilijk is om een volwaardig en compleet leven te leiden. De filmkunst kan zo een geldige bijdrage leveren aan de cultuur en een specifieke samenwerking met de Kerk. Dit wordt bijzonder belangrijk nu we ons voorbereiden op het overschrijden van de drempel van een nieuw christelijk millennium. Ik hoop dat geloofsgerelateerde onderwerpen altijd met competentie en respect zullen worden behandeld.
Ook in films met niet-expliciet religieuze thema’s is het mogelijk authentieke menselijke waarden, een levensopvatting en een visie op de wereld te vinden die openstaat voor het transcendente. Zo wordt de uitwisseling tussen de verschillende culturen die geconfronteerd worden met het open raam dat de filmkunst biedt mogelijk: op deze manier worden de afstanden van de wereld verkort en wordt wederzijds begrip bevorderd door wederzijds respect.

Dit communicatiemiddel kan daarom ook een pedagogische functie vervullen, die de mens helpt de universele waarden te begrijpen die in verschillende culturen aanwezig zijn, waardoor hij legitieme verschillen ziet als een kans voor wederzijdse uitwisseling van gaven.
De filmkunst is een medium dat bijzonder geschikt is om het onuitsprekelijke mysterie te vertellen dat de wereld en de mens omringt. Door middel van beelden gaat de regisseur in dialoog met de kijker, brengt zijn gedachten op hem over en stimuleert hem om situaties onder ogen te zien waarvoor de ziel niet ongevoelig kan blijven. Als hij zich behalve met kunst, zich met verantwoordelijkheid en intelligentie kan uiten, kan hij zijn specifieke bijdrage leveren aan de grote dialoog die er bestaat tussen mensen, volkeren en beschavingen. Zo wordt hij in zekere zin niet alleen een pedagoog voor zijn tijdgenoten, maar ook voor toekomstige generaties, zoals dat met alle andere culturele agenten geschiedt.
De filmkunst is daarom een zeer gevoelig hulpmiddel, dat in staat is om na verloop van tijd die tekens te lezen die soms aan de blik van een vluchtige waarnemer kunnen ontsnappen. Wanneer zij goed wordt gebruikt, kan ze bijdragen aan de groei van het ware humanisme en uiteindelijk aan de lof die van de schepping tot de Schepper opstijgt. Dit is de wens die ik formuleer voor uw activiteit en, terwijl ik het licht van de Geest aanroep op uw werk in dienst van cultuur, vrede en dialoog, geef ik van ganser harte aan u allen en aan de mensen die u dierbaar zijn de Apostolische Zegen.