7. Heiligheid en evangelische raden in de Kerk

Dierbare broeders en zusters, goedemorgen en welkom!

De constitutie van het Tweede Vaticaans Concilie Lumen Gentium[617] over de Kerk wijdt een volledig hoofdstuk, het vijfde[617|+82], aan de universele roeping tot heiligheid van alle gelovigen. Ieder van ons wordt geroepen te leven in de genade van God, de deugden te beoefenen en zich te vormen naar Christus. Heiligheid is geen voorrecht voor enkelen, maar een gave die iedere gedoopte uitnodigt te groeien naar de volheid van de liefde, tot God en tot de naaste. De liefde vormt het hart van deze roeping: door de Vader geschonken en door de Zoon Jezus bemiddeld, “geeft aan alle middelen tot heiliging de juiste richting, de juiste vorm en de voltooiing.” Lumen Gentium, 42[[617|42]]

De hoogste uitdrukking van heiligheid, vanaf het begin van de Kerk, is het martelaarschap, “hoogste getuigenis van geloof en liefde.” Lumen Gentium, 50[[617|50]] Daarom leert het concilie dat iedere gelovige bereid is Christus te belijden, zelfs tot in het vergieten van zijn bloed. vgl: Lumen Gentium, 42[[[617|42]]] Diezelfde houding krijgt vandaag gestalte telkens wanneer christenen in de samenleving tekenen van geloof en liefde nalaten en zich inzetten voor gerechtigheid.

De Sacramenten, en op bijzondere wijze de Eucharistie, voeden en doen het heilige leven groeien. Zij vormen de mens naar Christus, die model en maatstaf van heiligheid is. Hij heiligt de Kerk als haar Hoofd en Herder. Heiligheid verschijnt zo als zijn gave, die zichtbaar wordt in het dagelijks leven wanneer wij Hem met vreugde ontvangen en beantwoorden met een toegewijde inzet. Paus Paulus VI herinnerde er in een algemene audiëntie aan dat de Kerk, om waarachtig te zijn, verlangt dat alle gedoopten “heilig zijn, dat wil zeggen werkelijk haar waardige, sterke en trouwe kinderen”. Deze heiliging voltrekt zich als een innerlijke omvorming, waarin het leven van iedere mens wordt gelijkvormig gemaakt aan Christus door de kracht van de Heilige Geest. (Rom. 8, 29)[[b:Rom. 8, 29]] vgl: Lumen Gentium, 40[[[617|40]]]

Lumen Gentium[617] beschrijft de heiligheid van de Kerk als een wezenlijke eigenschap, die in geloof wordt aanvaard, omdat zij wordt beleden als “onfeilbaar heilig.” Lumen Gentium, 39[[617|39]] Dit betekent dat zij niet reeds in alles volmaakt is, maar dat zij geroepen blijft om deze goddelijke gave te bevestigen op haar pelgrimstocht naar het uiteindelijke doel. Zij gaat haar weg “te midden van de vervolgingen van de wereld en de vertroostingen van God.” 51,2[[857]] Lumen Gentium, 8[[617|8]] De werkelijkheid van de zonde, aanwezig in ieder van ons, roept op tot een daadwerkelijke verandering van leven, in vertrouwen op de Heer die vernieuwt in de liefde. Deze genade, die de Kerk heiligt, vertrouwt ons tegelijk een dagelijkse zending toe: die van onze bekering. Heiligheid raakt daarom het wezen van het christelijk leven, persoonlijk en gemeenschappelijk.

Binnen dit perspectief krijgt het gewijde leven een bijzondere plaats, zoals beschreven in hoofdstuk zes van de constitutie. vgl: Lumen Gentium, 43-47[[[617|43-47]]] In het heilige volk van God vormt het een profetisch teken van de nieuwe wereld, die reeds nu in de geschiedenis zichtbaar wordt. De evangelische raden – armoede, kuisheid en gehoorzaamheid – geven vorm aan dit leven en maken het tot een teken van het Rijk van God dat reeds aanwezig is in het mysterie van de Kerk.

Deze drie deugden zijn geen beperkingen van de vrijheid, maar gaven van de heilige Geest die bevrijden en openen tot een volledige toewijding aan God. Armoede drukt een diep vertrouwen in de Voorzienigheid uit en bevrijdt van berekening en eigenbelang. Gehoorzaamheid vindt haar model in de zelfgave van Christus aan de Vader en opent een weg van vertrouwen en overgave. Kuisheid is de gave van een onverdeeld en zuiver hart in de liefde, ten dienste van God en van de Kerk.

Door deze levensstijl getuigen de gewijde personen van de universele roeping tot heiligheid van de hele Kerk, in de vorm van een radicale navolging van Christus. De evangelische raden tonen een volledige deelname aan zijn leven, tot aan het kruis. Vanuit het offer van de Gekruisigde ontvangen wij verlossing en heiliging. Wanneer wij dit mysterie beschouwen, wordt duidelijk dat geen enkele menselijke ervaring buiten Gods verlossing valt. Ook het lijden, beleefd in verbondenheid met het lijden van de Heer, wordt een weg van heiligheid.

De genade die het leven omvormt en vernieuwt, sterkt ons in elke beproeving en richt ons op een concreet doel: de ontmoeting met God, die uit liefde mens is geworden. Moge de Maagd Maria, de heilige Moeder van het vleesgeworden Woord, ons begeleiden en beschermen op deze weg.