9. De Maagd Maria, voorbeeld voor de Kerk

Beste broeders en zusters, goedemorgen en welkom! Het Tweede Vaticaans Concilie heeft het laatste hoofdstuk van de dogmatische constitutie over de Kerk gewijd aan de Maagd Maria (zie Lumen gentium, 52-69)[617|+110]. Zij „wordt zij ook geëerd als het voortreffelijkste en het uitzonderlijk verheven lid van de Kerk en als haar beeld en uitstekendste model in het geloof en in de liefde.” Lumen Gentium, 53[[617|53]] Deze woorden nodigen ons uit om te begrijpen hoe we in Maria, die onder de werking van de Heilige Geest de in het vlees gekomen Zoon van God heeft ontvangen en gebaard, zowel het voorbeeld, als het voortreffelijke lid en de moeder van de gehele kerkgemeenschap kunnen herkennen.

Door zich te laten vormen door het werk van de Genade, dat in haar zijn vervulling vond, en door de gave van de Allerhoogste met haar geloof en haar maagdelijke liefde te aanvaarden, is Maria het volmaakte voorbeeld van wat de hele Kerk geroepen is te zijn: schepsel van het Woord van de Heer en moeder van de kinderen van God, voortgebracht in gehoorzaamheid aan het werk van de Heilige Geest. Omdat zij bovendien de gelovige bij uitstek is, in wie ons de volmaakte vorm van onvoorwaardelijke openheid voor het goddelijke mysterie in de gemeenschap van het heilige volk van God wordt aangeboden, is Maria een voortreffelijk lid van de kerkgemeenschap. Omdat zij ten slotte kinderen voortbrengt in de Zoon, geliefd in de eeuwig Geliefde die onder ons is gekomen, is Maria moeder van de hele Kerk, die zich tot haar kan wenden met kinderlijk vertrouwen, in de zekerheid dat zij wordt gehoord, bewaard en bemind.

Men zou al deze kenmerken van de Maagd Maria kunnen samenvatten door over haar te spreken als de vrouw die het icoon is van het Mysterie. Met de term vrouw wordt de historische concreetheid benadrukt van deze jonge dochter van Israël, aan wie het gegeven was de buitengewone ervaring te beleven de moeder van de Messias te worden. Met de uitdrukking icoon wordt benadrukt dat in haar de dubbele beweging van neerdaling en opstijging tot stand komt: in haar schitteren zowel de vrije uitverkiezing door God als de vrije instemming van het geloof in Hem. Maria is daarom de vrouwelijke icoon van het Mysterie, dat wil zeggen van het goddelijke heilsplan, dat eens verborgen was en in Jezus Christus ten volle is geopenbaard.

Het Concilie[d:4] heeft ons een duidelijke leer nagelaten over de bijzondere plaats die aan de Maagd Maria is voorbehouden in het verlossingswerk. vgl: Lumen Gentium, 60-62[[[617|60-62]]] Het heeft eraan herinnerd dat Jezus Christus de enige Middelaar van de verlossing is. (1 Tim. 2, 5-6)[[b:1 Tim. 2, 5-6]] en dat zijn Allerheiligste Moeder “dit éne middelaarschap van Christus volstrekt niet in de schaduw wordt gesteld of verkleind, integendeel de kracht ervan komt daardoor nog beter uit.” Lumen Gentium, 60[[617|60]] Tegelijkertijd “heeft de heilige Maagd,die tegelijk met de menswording van het goddelijk Woord van eeuwigheid voorbestemd was tot Moeder Gods, (…) op heel bijzondere wijze deelgenomen aan het werk van de Verlosser, in gehoorzaamheid, geloof, hoop en vurige liefde, om het bovennatuurlijk leven van de zielen te herstellen. Hierdoor is zij voor ons de Moeder geworden in de orde van de genade." Lumen Gentium, 61[[617|61]]

In de Maagd Maria wordt ook het mysterie van de Kerk weerspiegeld: in haar vindt het volk van God zijn oorsprong, zijn model en zijn vaderland vertegenwoordigd. In de Moeder van de Heer aanschouwt de Kerk haar eigen mysterie, niet alleen omdat zij daarin het model vindt van het maagdelijke geloof, de moederlijke liefde en het bruidsverbond waartoe zij geroepen is, maar ook en vooral omdat zij in haar haar eigen archetype herkent, de ideale gestalte van wat zij geroepen is te zijn.

Zoals te zien is, leren de overwegingen over de Maagd-Moeder, verzameld in de Lumen Gentium[617] ons de Kerk lief te hebben en daarin de vervulling te dienen van het Koninkrijk van God dat komt en dat zich ten volle zal verwezenlijken in de heerlijkheid.

Laten we ons dan aanspreken door dit sublieme model dat Maria is, Maagd en Moeder, en laten we haar vragen ons met haar voorspraak te helpen beantwoorden wat ons door haar voorbeeld wordt gevraagd: leef ik mijn toebehoren tot de Kerk met een nederig en actief geloof? Herken ik daarin de verbondsgemeenschap die God mij heeft geschonken om Zijn oneindige liefde te beantwoorden? Voel ik mij een levend deel van de Kerk, in gehoorzaamheid aan de door God gegeven herders? Kijk ik naar Maria als voorbeeld, uitmuntend lid en moeder van de Kerk, en vraag ik haar mij te helpen een trouwe volgeling van haar Zoon te zijn?

Zusters en broeders, moge de Heilige Geest, die op Maria neerdaalde en door ons met nederigheid en vertrouwen wordt aangeroepen, ons schenken deze prachtige werkelijkheden ten volle te beleven. En, na ons te hebben verdiept in de constitutie Lumen gentium, vragen we de Maagd ons deze gave te verkrijgen: dat de liefde voor de Heilige Moederkerk in ons allen mag groeien. Zo zij het!