Het mysterie van de Tenhemelopneming eren

(Vulgaat) Judith 13, 22-25; 13:15; 13:10
Lucas 1, 41-50

Deze bijeenkomst, dit moment van geestelijke eenheid, is geen doel op zich, want het roept bij iedereen de vraag op: waarom zijn we hier? Wat willen we deze ochtend doen? We willen allemaal een gedachte, een gebaar van eerbetoon en bijzondere devotie richten tot de Allerheiligste Maria, om het mysterie van haar Tenhemelopneming te eren.

Het is iets zo moois dat het een zekere geestelijke toewijding vereist. Wanneer we de feesten van de Maagd Maria vieren, merken we hoe de bladzijden van het Evangelie ons Maria dichter bij ons laten zien en voelen. Het gaat om vertrouwde ontmoetingen: bijvoorbeeld de Aankondiging, de Geboorte van de Heer, het bezoek aan Elisabeth (waaraan juist in het Evangelie van vandaag wordt herinnerd), die ons gesprek met de Moeder van God vergemakkelijken, een gesprek dat in menselijke taal plaatsvindt. Het ‘Wees gegroet, Maria’ bevestigt dit, want Zij is de onze, onze zuster in de mensheid.

DE PRACHTIGE EPILOOG VAN EEN VERHEVEN LEVEN
De verschillende mysteries van de Maagd Maria, ook de smartelijke, zijn levensbeelden die voor ons ten minste gedeeltelijk toegankelijk zijn, hoewel we altijd versteld staan van hun grootsheid en verhevenheid. Maar de herinnering aan de laatste mysteries van de Heilige Rozenkrans: de Tenhemelopneming en de Glorie van Maria, voeren ons daarentegen ver weg. De Maagd Maria treedt uit de sfeer van ons menselijk leven; zij stijgt op, verdwijnt, treedt binnen in dat hiernamaals dat wij alleen kennen door het geloof en ook door een zekere intuïtie diep in onze geest, die voorbestemd is voor die wonderbaarlijke toekomst. Wij vatten iets van dit hiernamaals aan, maar elke ervaring ontbreekt ons. Dan moeten wij ons toevertrouwen aan de verbeelding; moeten we de termen die we in de aardse, tijdelijke taal gebruiken, tot superlatieven en absoluten verheffen, om ons op kleine schaal een voorstelling te maken van het eeuwige.

Vandaag vieren we juist het hiernamaals van de Maagd Maria, en we kunnen dit in twee momenten beschouwen: het ogenblik van haar verrijzenis en dat van haar „binnenkomst“ en verblijf in het Paradijs, dat voor alle eeuwen zal duren in de glorie van de Heer.

Waar kijken we naar?

De epiloog van het verhaal van Maria. Het zou gemakkelijker zijn de redenen ervoor te vinden dan de essentie ervan te beschrijven: Maria was zonder zonde; de zonde is de oorzaak van de dood en daarom is het duidelijk dat de Maagd de doodstraf niet hoefde te ondergaan, ook al heeft Zij het lot van de dood ondergaan: de ‘dormitio Virginis’, zoals men zegt in de oude liturgie, vooral in de Oosterse. Maar toen zijn die allerheiligste, onschuldige ledematen weer tot leven gekomen: ze hebben een nieuw, licht, doorzichtig en verheerlijkend leven aangenomen, en de Maagd is overgegaan van dit onze tijdelijke, aardse levensvlak naar dat andere, waarvoor wij sprakeloos blijven. Maar als we kijken, worden we verblind, zoals wanneer men naar de zon kijkt en ziet dat zij een bron van licht is die de kracht van ons gezichtsvermogen overtreft. We raken verward door zoveel licht en dan gebeurt wat altijd gebeurt wanneer men naar het licht kijkt: er wordt een lamp aangestoken; de eerste blik is op de lamp gericht, de tweede op de omringende dingen die erdoor worden verlicht. Zo gebeurt het ook bij de viering van het mysterie van de Hemelvaart: we zien Maria een ster aan de hemel worden: de mooiste ster; ze wordt, zoals de Schrift altijd zegt, aangepast aan de figuur van de Maagd, schitterend als de zon, mooi als de maan, dat wil zeggen een hemellichaam dat het universum, ons aardse landschap, verlicht.

DE PERFECTE STRALEN VAN EEN GROTE ZON
En welk licht schenkt dit mysterie van Maria ons op een bijzondere manier?

Het schenkt ons vele soorten licht. Maar wat ons specifiek, essentieel en kenmerkend lijkt, is dat het ons eraan herinnert dat het lot van Maria ook het onze zal zijn; dat ook wij „resurrecturi” zijn, we zijn levens die de Heer zo heeft geschapen dat ze onsterfelijk zijn, bestemd voor een leven dat de grenzen van de tijd en de hier beneden doorgebrachte jaren overschrijdt – zo vergankelijk, zo vluchtig, zo slopend – om ons in plaats daarvan een vol, volmaakt, heilig en bovenal tijdloos leven te schenken: het kent geen klok, geen grenzen, geen kalender; het raakt niet uitgeput door zijn duur, maar blijft opgaan in de altijd frisse, levende, nieuwe visie op God; het is het eeuwige leven. De Maagd Maria heeft het voorrecht gehad om dit lot al te mogen ervaren en ervan te genieten in een volheid, in een volmaaktheid die wij niet zullen bereiken, ook al zullen wij hetzelfde lot ondergaan, namelijk dat wij na de lange periode van onze slaap in het graf ons eigen vlees, onze eigen ledematen, onze eigen fysieke persoon in de tijd weer zullen aannemen.

In het licht van deze waarheden, die het Credo ons elke dag laat herhalen – . . . carnis resurrectionem, vitam aeternam – zouden we ons willen afvragen of we er werkelijk van overtuigd zijn dat het zo zal zijn; of we er zeker van zijn, of we geloven en de wonderbaarlijke verwondering voelen die deze waarheid teweegbrengt in de manier waarop we het huidige bestaan beoordelen, dat weliswaar van enorm groot belang is, maar vluchtig, vergankelijk en bestemd is voor het andere bestaan, dat welke gewaarborgd wordt door het woord van de Heer en waarvan we op het feest van vandaag een schitterende bevestiging ontvangen.

HET MENSELIJK LEVEN IS BESTEMD VOOR DE ZALIGHEID
Hoe beoordelen gewone mensen, zoals wij christenen, het lot dat voor ons is weggelegd? Natuurlijk geloven we erin, misschien in het halfduister, uit gevoel en gewoonte, misschien omdat het te pijnlijk zou zijn om te denken dat alles na de dood tot as vergaat en vernietigd wordt. Maar juist omdat wij christenen zijn, en dit geloof in de opstanding van het lichaam en de onsterfelijkheid van de ziel bezitten, willen wij ons vandaag afvragen of deze werkelijkheid aanwezig is, zowel vanwege de onuitsprekelijke troost die zij biedt, als vanwege de allerhoogste waardigheid en het onvergelijkbare belang dat zij aan het menselijk bestaan verleent. Vanwege deze werkelijkheid verdedigt de Kerk zo ijverig het ontluikende leven, het lijdende leven en het stervende leven. Alles draagt bij aan een daad die God voor de eeuwigheid verricht, en daarom krijgt de waardigheid van het menselijk leven een onmetelijke, prachtige en uiterst grote omvang. Het is het lot van zaligheid dat van iedereen wederzijdse liefde vereist.

Een tweede vraag, praktischer maar niet minder belangrijk: wat is de relatie tussen het huidige leven en het toekomstige leven? Gebeuren de dingen vanzelf? Wordt men, met andere woorden, geboren, sterft men en zal men op een dag rustig herrijzen, alsof het natuurlijke, onontkoombare feiten zijn? Nee. Er zijn precieze voorwaarden. De opstanding vereist van onze kant de voorwaarde dat wij goede, ware christenen zijn, dat wij het lot kennen om werkelijk ingevoegd te zijn in de bron van het leven, die Christus is, dat wij nu al aangetrokken en verweven zijn met zijn mysterieuze bestaan. Christus is het leven: daar bestaat geen twijfel of voorbehoud over; wij moeten christenen zijn, wij moeten met Christus verenigd zijn, want als wij werkelijk willen dat het wonder van zijn opgestane leven ook het onze wordt, moeten wij handelen op een manier waarbij wij geloven en werken in overeenstemming met de onmisbare eenheid met Hem. Het is het belangrijkste van onze huidige tijd: ofwel christenen, ofwel mislukkingen; en de mislukking zou van onmetelijke omvang zijn, mijn God!, omdat zij eeuwig is.

ALS WE VERBONDEN ZIJN MET CHRISTUS, ZULLEN WE MET DE HEMELSE MOEDER OPSTIJGEN
En zie, de Maagd Maria garandeert ons met haar Hemelvaart de mogelijkheid om ook zelf op te stijgen, als wij, net als Zij, verenigd zijn met Christus. Met zo’n Moeder wordt de afstand tussen ons en Christus verkort, tenietgedaan; en de Heer komt ons tegemoet en herhaalt: „Eet van dit Brood en je zult het eeuwige leven hebben”. Op die manier bereiken we de onsterfelijkheid, dat wil zeggen de integratie van het nieuwe leven in ons armzalige aardse bestaan, dat op zichzelf raadselachtig en misschien gekweld zou zijn en overspoeld door twijfel. Zijn wij sterfelijke wezens die de grote droom van het volmaakte leven en het eeuwige leven moeten opgeven? Nee, zeker niet. De Heer zegt ons: Ik beloof je, als je gelooft, als je met Mij verenigd blijft, als je ermee instemt zo te leven, dat je leven op een dag zal zijn zoals dat van de Maagd Maria: in eeuwige vereniging met Christus, om samen met Hem die stralende gemeenschap en eenheid van het Mystieke Lichaam te vormen, die het geheim is van de gehele schepping en van elk werk van goedheid van het christelijke genie.

Laten we daarom het feest van vandaag vieren in het geloof in het eeuwige leven, en trachten de hoogste gevolgen van dat geloof te bereiken.

Als ik eeuwig ben, hoe moet ik dan leven? En is het misschien voldoende om aan die eeuwigheid te denken, alsof die de waarden en belangen van het in de tijd geleefde leven tenietdoet? Absoluut niet. Hoe meer vertrouwen, zekerheid en plicht wij hebben om het eeuwige leven te bereiken, hoe groter de verplichting is om goed te leven daar waar de Heer ons heeft geplaatst; om onze vermogens in te zetten, om, zoals het Evangelie ons leert, de door God gegeven talenten goed te beheren, teneinde een waar kapitaal op te bouwen dat ons in het eeuwige leven is verzekerd.

En het feit dat de Maagd Maria, vanuit de hoogte van haar troon van glorie, haar armen naar ons uitstrekt, zorgt ervoor dat wij de uitnodiging nog beter voelen, evenals de zekerheid van haar bescherming, het voorbeeld en de stroom van haar voorspraak. Zij komt ons altijd te hulp.

Het is mooi om het huidige leven met deze soepelheid en geestelijke lichtheid te beleven: de pijnen, de inspanningen, de teleurstellingen, de lasten en de verantwoordelijkheden krijgen een andere zwaarte; en in plaats van hindernissen worden ze de treden om de finish te bereiken, de top waarnaar we op weg zijn.

Moge de Heilige Maagd ons helpen: wij vertrouwen op Haar. Moge het visioen, de werkelijkheid van haar mysterie ons leven verlichten met hoop, met vooruitziende vreugde, met morele kracht, met christelijke vreugde; en zo herhalen wij met Haar: hoe groot is de Heer! Magnificat anima mea Dominum. Want Hij heeft grote dingen gedaan voor Maria en ook voor ons, die door goddelijke adoptie broeders van Christus zijn en, in onze menselijkheid, broeders van de Allerheiligste Maria.