3. De Kerk, het volk van God

Dierbare broeders en zusters, goedemorgen en welkom!

We gaan verder met onze reflectie[d:573] over de dogmatische constitutie Lumen Gentium[617] en bekijken vandaag het tweede hoofdstuk, gewijd aan het volk van God[617|+19].

God, die de wereld en de mensheid heeft geschapen en die ieder mens wil redden, voert zijn heilswerk uit in de geschiedenis, door een echt volk te kiezen en onder hen te wonen. Daarom roept Hij Abraham en belooft hem nakomelingen zo talrijk als de sterren aan de hemel en het zand aan de kust. (Gen. 22, 17-18)[[b:Gen. 22, 17-18]] Met de kinderen van Abraham, nadat Hij hen uit de slavernij heeft bevrijd, sluit God een verbond met hen, begeleidt Hij hen, zorgt Hij voor hen en brengt Hij hen bijeen wanneer zij afdwalen. De identiteit van dit volk wordt dus bepaald door Gods handelen en door het geloof in Hem. Zij zijn geroepen om een licht te zijn voor andere volkeren, als een baken dat alle volkeren, de hele mensheid, naar zich toe trekt. (Jes. 2, 1-5)[[b:Jes. 2, 1-5]]

Het Concilie bevestigt dat “al deze dingen echter geschiedden als voorbereiding en als voorafschaduwing van dat nieuwe en volmaakte verbond, dat in Christus zou worden bekrachtigd, en van die vollediger openbaring, die zou worden gegeven door het Woord van God zelf, dat vlees geworden is” (LG, 9). Het is inderdaad Christus die, door Zijn Lichaam en Zijn Bloed te geven, dit volk definitief in Zichzelf verenigt. Het is een volk dat nu bestaat uit leden van alle volkeren; het is verenigd door het geloof in Hem, door de trouw aan Hem, door hetzelfde leven te leiden als Hij, bezield door de Geest van de Verrezene. Dit is de Kerk: het volk van God dat zijn bestaan ontleent aan het lichaam van Christus Cf. J. Ratzinger, Het nieuwe...Cf. J. Ratzinger, Het nieuwe volk van God, Brescia 1992, 97. en dat zelf het lichaam van Christus is; Cf. Y. M.-J. Congar, Een...Cf. Y. M.-J. Congar, Een messiaans volk, Brescia 1976, 75. geen volk zoals elk ander, maar het Volk van God, door Hem bijeengebracht en bestaande uit vrouwen en mannen uit alle volkeren van de aarde. Het verbindende principe is niet een taal, een cultuur, een etniciteit, maar het geloof in Christus: de Kerk is daarom – volgens een prachtige uitdrukking van het Concilie – de vergadering van “allen die in geloof naar Jezus kijken”. Lumen Gentium, 9[[617|9]]

Het is een messiaans volk, juist omdat het Christus, de Messias, als hoofd heeft. Degenen die ertoe behoren, zijn niet trots op verdiensten of titels, maar alleen op de gave om in Christus en door Hem dochters en zonen van God te zijn. Boven elke taak of functie is het daarom in de Kerk van belang om aan Christus te zijn geënt, om door genade kinderen van God te zijn. Dit is ook de enige eretitel die we als christenen zouden moeten nastreven. Wij zijn in de Kerk om onophoudelijk leven van de Vader te ontvangen en om als Zijn kinderen en broeders en zusters onder elkaar te leven. Bijgevolg is de wet die de relaties in de Kerk bezielt de liefde, zoals wij die in Jezus ontvangen en ervaren; en haar doel is het Koninkrijk van God, waarnaar zij samen met de hele mensheid op weg is.

Verenigd in Christus, Heer en Verlosser van elke man en vrouw, kan de Kerk zich nooit in zichzelf keren, maar staat zij open voor iedereen en is zij er voor iedereen. Als gelovigen in Christus ertoe behoren, herinnert het Concilie ons eraan dat “alle mensen geroepen zijn om tot het nieuwe volk van God te behoren. Daarom moet dit volk, dat één en uniek blijft, zich uitbreiden tot de hele wereld en tot alle tijden, opdat de wil van God vervuld wordt, die in het begin de menselijke natuur als één heeft geschapen en zijn verspreide kinderen wil verzamelen.” Lumen Gentium, 13[[617|13]] Zelfs degenen die het evangelie nog niet hebben ontvangen, zijn dus in zekere zin gericht op het volk van God, en de Kerk, die meewerkt aan de missie van Christus, is geroepen om het evangelie overal en aan iedereen te verspreiden vgl: Lumen Gentium, 17[[[617|17]]], zodat ieder mens in contact kan komen met Christus. Dit betekent dat er in de Kerk plaats is en moet zijn voor iedereen, en dat elke christen geroepen is om het evangelie te verkondigen en te getuigen in elke omgeving waarin hij of zij leeft en werkt. Zo toont dit volk zijn katholiciteit, door de rijkdom en de middelen van verschillende culturen te verwelkomen en tegelijkertijd hen de nieuwheid van het evangelie aan te bieden om hen te zuiveren en op te richten. vgl: Lumen Gentium, 13[[[617|13]]]

In dit opzicht is de Kerk één, maar omvat zij iedereen. Een groot theoloog beschreef het als volgt: “De enige Ark van de Verlossing moet alle menselijke diversiteit in haar ruime schip verwelkomen. De enige feestzaal, het voedsel dat zij uitdeelt, is afkomstig uit de hele schepping. Het naadloze kleed van Christus is ook – en dat is hetzelfde – het kleed van Jozef, met zijn vele kleuren”. Cf. H. de Lubac, Catholicism:...Cf. H. de Lubac, Catholicism: A study of dogma in relation to the corporate destiny of mankind (Catholicisme: Les aspects sociaux du dogme).

Het is een groot teken van hoop – vooral in onze tijd, die door zoveel conflicten en oorlogen wordt geteisterd – om te weten dat de Kerk een volk is waarin vrouwen en mannen van verschillende nationaliteiten, talen en culturen samenleven in geloof: het is een teken dat in het hart van de mensheid is geplaatst, een herinnering en profetie van die eenheid en vrede waartoe God de Vader al zijn kinderen roept.